Ubuntu

Quan điểm của F về máy tính đó là: “Ta dùng máy tính chứ đừng để máy tính dùng ta”. Việc cài đặt thêm một phần mềm, đồng nghĩa với việc phải học cách sử dụng phần mềm đó. Học một phần mềm là mất thời gian, là mất tiền. Do vậy, điều đơn giản mà F nghĩ tới, đó là nếu khi cài một phần mềm lên máy, phần mềm đó có làm ra tiền cho mình được hay không. Nếu được thì hãy cài, còn nếu không thì đừng cài làm gì cả. Phần mềm đó nếu không giúp mình làm ra tiền, vậy có giúp mình giải trí được hay không. Nếu cũng không nốt thì tốt hơn đừng cài.

Trong giới hạn này, F chỉ ghi lại những gì mình thấy là cần, để sau này nếu có cài lại máy (chắc vài năm nữa) thì có thể dễ tìm kiếm thông tin, chứ không có ý định phổ biến nội dung này cho ai cả, và cũng không định nghiên cứu về máy tính.

Tất cả các thông tin hướng dẫn cài đặt đều được cung cấp tại diễn đàn Điện tử Việt Nam, box Core Linux.

1) Các phần mềm văn phòng:

Open Office: tất nhiên là cần rồi, cho tới lúc này chưa có đồng chí nào khác làm được việc như Open Office. Nó luôn có sẵn trong Ubuntu khi cài đặt. Nói một cách nghiêm túc, PowerPoint của MS Office vẫn đỉnh hơn trong OpenOffice.

Texmaker: F dùng phần mềm này để soạn thảo Latex. Có nhiều thằng, nhưng Texmaker là thằng F cảm thấy ưng nhất.

Texlive: Tất nhiên là cần có trình biên dịch cho Latex, trên Ubuntu thì dùng Texlive, trên Windows thì dùng Miktex.

Form chuẩn Latex để viết các báo cáo ngắn (khoảng 30 trang), được sử dụng tại RP và PIC Việt Nam

XVNKB: F dùng nó để gõ tiếng Việt. Một số thông tin cho thấy, khi nâng cấp lên XVNKB sẽ bị xung đột với GIMP và một số chương trình khác, do XVNKB không được phát triển liên tục. Người dùng đang có xu hướng chuyển sang dùng SCIM, nhưng tới nay F vẫn đang dùng XVNKB.

X-Unikey: Từ lời khuyên của bác bqviet, F đã chuyển sang X-Unikey, và chỉ sử dụng bản 0.92. Phiên bản này chạy tốt hòa toàn với Ubuntu 8.10 mà F đang xài, cũng như các phiên bản trước có nhiều người thử nghiệm. Cho đến nay, SCIM thì thiếu thông minh, còn XVNKB thì đụng khá nhiều vấn đề khó hiểu. Vì vậy, F dời nhà sang X-Unikey.

Jabref: Một công cụ tuyệt vời để quản lý các tài liệu tham khảo. Dân làm khoa học chắc chắn cần thằng này để quản lý tài liệu. Nó hoạt động tốt trên cả Windows và Linux.

Tomboy Notes: Thằng này là một thằng khá hay để ghi Notes những vấn đề quan trọng. Tăng tính bảo mật. Một số người muốn đơn giản, nhanh gọn, thì sử dụng thằng KNotes. Nhưng KNotes đơn giản quá, ai đòi hỏi phức tạp hơn thì dùng Tomboy Notes sẽ mạnh hơn.

2) Các công cụ đồ hoạ:

DIA: Công cụ vẽ khá chuyên nghiệp của dân mã nguồn mở. Nói chung không tội gì mà không cài DIA lên khi nó gọn nhẹ và giúp ích khá nhiều trong việc phác thảo, thậm chí là nó chuẩn để trình bày văn bản.

XMind: Công cụ tuyệt vời để phác thảo ý tưởng. Nó ăn theo MindMap, nhưng xem ra nó tuyệt vời ở điểm có phiên bản Portable, chỉ cần copy vào USB, mang đi đâu dùng cũng được, chạy tốt trên Windows, Mac, Linux.

GIMP: Khi cài là có sẵn, thằng này cũng hay ho kiểu như Photoshop, nhưng tất nhiên chỉ là đàn em. Nói chung những người không chuyên về đồ hoạ như F thì GIMP là đủ xài. Điều duy nhất oan trái đó là thằng Firework nó không hỗ trợ Ubuntu. Chắc không thay thế được. Dân làm web thì chắc chắn cần thằng này.

Gantt Project: Thằng này là một thằng cực hay để vẽ biểu đồ Gantt dùng cho việc quản lý các dự án. Cần phải đào tạo lại các nhân viên về việc tự tạo cho mình biểu đồ Gantt để có kế hoạch nghiên cứu và làm việc trong thời gian dài. Bản thân những người lãnh đạo cũng cần phải làm các công việc này thường xuyên.

Lưu ý rằng, nếu dùng X-Unikey thì có thể gõ tiếng Việt trên Gantt

3) Multimedia:

VLC: Có thể VLC không so sánh được với GOM trên Windows. Tuy nhiên, tương quan lực lượng không phân thắng bại tí nào. VLC hỗ trợ nhiều cái khác hơn, GOM mạnh hơn với người dùng đơn thuần. GOM mạnh hơn một cái đó là có giao diện khá thân thiện và có thể load subtitles dễ dàng. VLC thì phải đặt tên giống nhau nó mới chịu, hoặc là phải load cả 2 file vào ngay từ đầu. Điều này không thuận tiện mấy cho người xem phim.

Toàn bộ phần cài đặt Media có ngay trong mục chú ý đặt lên cao của diễn đàn Ubuntu quốc tế.

$ vlc –reset-config –reset -plugin-cache (reset theme VLC)

Khi điều chỉnh theme của Ubuntu thì cần lưu ý VLC. Nếu khi bấm vào Full Screen mà nó mở không hết cỡ màn hình thì chọn: Interface >> Minimal View và sau đó chọn Interface >> Toggle Fullscreen Interface. Như vậy VLC sẽ mở hoàn toàn màn hình.

Real Player: Không có thằng này thì khó làm ăn với mấy cái file của Real.

Totem: Có sẵn khi cài đặt Ubuntu, chỉ cần cài thêm mấy cái codec là xong. Dù sao xem bằng VLC cũng đủ rồi, hầu như chả cần cài thêm gì mấy.

GNOME-Mplayer: Thằng này cài vào và nhúng vào Firefox để nghe nhạc, xem phim online thay cho thằng MPlayer.

4) Internet:

Firefox: Có sẵn để dùng duyệt web. Vấn đề là một số trang của Hàn không dùng được firefox, nó bắt buộc dùng IE, vẫn chưa có cách nào giải quyết trong những trường hợp dân lập trình web ép buộc người dùng kiểu như thế này thì cũng chịu. F hầu như dùng email của Google, không dùng thằng khác, kể cả công ty F cũng dùng giải pháp SMEs’ Gmail.

Cài theme cho Firefox

Add-ons cho Firefox khuyên dùng:

• Gmail Space: thằng này sử dụng gmail như một ổ đĩa cứng. Do vậy không cần phải cài đặt lên máy tính như Windows nữa, khi làm việc trên Firefox cần lưu file gì thì cứ vứt file đó lên.
• No Scripts: phòng tránh sự tấn công thông qua Flash.

FileZilla: Thằng này dùng để sử dụng FTP. Nói chung không nên dùng thằng ftp extension của Firefox, bảo mật kém. Dùng FileZilla là ổn nhất để làm việc với FTP.

rDesktop: Thằng này là một thằng khá là hay ho để remote vào các máy sử dụng Windows. Cái này rất cần vì F thường có một máy trên Lab chạy Windows. Sau này dự kiến sẽ lắp một cái server để chạy ở công ty và cũng sẽ dùng Windows trên đó. Như vậy khi cần thiết có thể remote vào đó để làm việc.

GNome rDesktop: Thằng này là cái GUI cho cái rDesktop. Thực tế chỉ cần gõ

$rdesktop <IP máy của mình>

là xong. Thế nhưng mà có thằng GNome rDesktop thì làm việc sẽ thấy thoải mái hơn là lúc nào cũng ngồi gõ code, hơn nữa một vài người không có thói quen chạy Terminal nó cứ hiện ra màn hình, lỡ tắt đi phát thì chương trình đang chạy cũng tắt theo.

Samba: Sử dụng để chia sẻ một vài thư mục trong mạng nội bộ. Cái này tất nhiên là cần rồi.

5) Phần mềm điện tử chuyên dụng:

Matlab: Miễn bàn về vấn đề này. Mặc dù có trở ngại là dân OSS thì không xài đồ chùa, nhưng cứ mất thời gian nghịch với Scilab thì Matlab đã hỗ trợ hết mọi thứ cần thiết rồi. Tất nhiên bản cài dành cho Ubuntu.

Maple: Matlab mạnh về tính toán số và tính toán ma trận, Maple được xây dựng dựa trên việc tính toán hình thức. Dân mê toán sẽ có thể mê Maple hoặc Mathematica, nhưng F được học Maple nên tiếp tục xài Maple.

CCS C: Là nhà phân phối của CCS C, tất nhiên F dùng bản CCS C của nó để làm việc. Tới đây một dự án mới F sẽ triển khai, đó là sử dụng CCS C online. F đánh giá dự án này là một dự án triển vọng, trong đó người dùng không cần phải bẻ khoá nữa mà có thể sử dụng bản CCS C trực tuyến. Sẽ không cần bất kỳ cái IDE nào nữa để lập trình cho PIC/dsPIC/PIC32. Mọi thứ đều có thể làm việc online. Dự án này F sẽ triển khai vào tháng 3/2009.

Piklab: Như một thú vui tham gia phát triển mã nguồn mở, F sử dụng và tham gia một số vấn đề phát triển Piklab. Thằng ku này làm giao diện cho CCS C và code ASM quá tốt. Chẳng việc gì phải băn khoăn.

Kicad: F không xài cái này, vì bây giờ không còn phải vẽ mạch, thiết kế mạch nữa. Dù sao giờ cũng là PGD rồi mà. Nhưng thực ra thì vẫn cần cài nó lên để nghiên cứu và tìm giải pháp phát triển nó cho công ty. Trừ khi có một sự phát triển vượt bậc nào đó, chứ Kicad nói chung vẫn không thể so sánh với Altium và Orcad được.

Eclipse: thằng này cũng là một chú IDE nữa, nhưng mục đích dùng nó chủ yếu là để làm việc với CDT. Đôi khi nghịch vớ vẩn với PHP và mấy thứ linh tinh khác. Nói chung dân lập trình thì Eclipse là một công cụ ngon lành.

QT: Không có thằng này thì lấy gì làm giao diện phần mềm bây giờ. Nói chung chọn QT là một hướng, nhiều người có thể chọn hướng khác, nhưng F thì chọn QT.

Hướng dẫn cài đặt QT và lập trình CDT, QT sử dụng Eclipse IDE.

6) Những thứ linh tinh không thể thiếu:

Pidgin: Nếu F không chat thì không phải là F nữa rồi.

Skype: Nếu không có nó thì không làm việc được, không nói chuyện được với vợ mỗi ngày.

7) Giao diện với Ubuntu:

Mac4Lin: Phần mềm này tạo toàn bộ giao diện Ubuntu trở thành giống như máy Mac, F dùng cái này vì trước đây đã dùng máy Mac, nên sử dụng Gnome thấy thân thiện hơn, và khi cài cái này vào thì thấy khá thoải mái. F sử dụng cái theme Leopard.

Cairo-Dock: Phần mềm dùng dock cho cái theme này, làm cho Ubuntu không khác gì máy Mac.

XCompMgr: Cài thằng này thay cho thằng Compiz

Đây là những thứ dường như không thể thiếu khi làm việc của F. Những thứ khác thì có thể từ từ tính sau, nhưng những thứ này có thể coi là công cụ cơ bản để làm việc hàng ngày.

Nhìn một cách tổng quát từ trên xuống, có thể nói là Ubuntu khó xài hơn Windows ở một số thứ. Nhưng người dùng Windows thường lúng túng hơn người dùng Linux, cũng có thể một phần vì họ có quá nhiều sự lựa chọn, và vấn đề virus cản trở không ít công việc của họ. Tuy nhiên, nếu nhìn lại tất cả các phần mềm này, nó đều hỗ trợ chạy trên Windows. Do vậy, hầu như trong một công ty có thể sử dụng một cách thống nhất các công cụ và hoàn toàn không gây khó khăn gì nhiều cho công việc.